Praktyka lekarza medycyny estetycznej – wywiad i konsultacja medyczna

Wywiad i koksulatcja medyczna

Konsultacja medyczna prawie zawsze musi być poprzedzona zebraniem wywiadu, ponieważ to on umożliwia zaproponowanie pacjentowi właściwej formy terapii. Dotyczy to wszystkich specjalizacji, nie tylko medycyny estetycznej. Jeżeli w trakcie konsultacji lekarz odnotowuje szersze potrzeby w zakresie podjęcia leczenia/przeprowadzenia zabiegów, tym bardziej należy podjąć na ten temat rozmowę z pacjentem. Aby otrzymać świadomą zgodę pacjenta na przeprowadzenie terapii, warto, aby wywiad i konsultacja medyczna zostały przeprowadzone w szerszym zakresie, tak, aby poznać motywy kierujące pacjentem i uzasadnienie i rekomendację terpaii dopasować do potrzeb i oczekiwań pacjnta, podobnie jak formę leczenia dopasowuje się do uzyskanego wywiadu. Oznacza to tak naprawdę zastosowanie dialogu z pacjentem, zamiast dość powszechnego pouczania.

 

 

Rozmowa lekarza z pacjentem

Rozmowa z pacjentem polegająca na zadawaniu pytań jest skuteczniejszym sposobem kierowania i utrzymania uwagi pacjenta niż tradycyjny monolog. Dlaczego ważna jest rozmowa lekarza z pacjentem? Rozmowa pozwala dzięki zadawanym pytaniom uzyskać informacje jakie dla danego pacjenta korzyści z leczenia są kluczowe i jakie ewentualne obawy wzbudza proponowane przez lekarza leczenie. Dzięki temu łatwiej jest uzyskać zarówno lekarzowi i pacjentowi wspólne porozumienie w zakresie akceptacji proponowanej terapii czy zabiegów, a lekarz i pacjent stają się partnerami i sprzymierzeńcami.

 

 

Dialog lekarza z pacjentem

Dialog z pacjentem ma kilka przewag nad monologiem:

  • pozwala dłużej skoncentrować uwagę pacjenta na omawianym temacie
  • ułatwia uzyskanie pogłębionego wywiadu zamiast bazowania na własnych założeniach
  • odkrywa motywację i niepokoje pacjenta
  • jest okazaniem szacunku pacjentowi
  • buduje pozytywne relacje i zaufanie między lekarzem i pacjentem.

 

 

W sytuacji napięcia najbardziej obawiamy się milczenia. Warto wtedy przełamać je zadawaniem pytań („widzę, że trudno Panu/Pani mówić, czy coś Pana/Panią zaniepokoiło, może chce Pan/ /Pani o coś zapytać?”) bądź werbalizacją obaw. Gotowość do wysłuchania, szacunek, opanowanie i empatia to to jedne z ważniejszych elementów postawy lekarza wobec pacjenta. Dzięki nim łatwiej jest zdobyć wskazówki diagnostyczne i zaproponować terapię. Przyjazna i życzliwa postawa wobec pacjenta potrafi także zrekompensować wszelkie trudności komunikacyjne, więc warto obdarzać pacjentów zwykłą serdecznością.

 

 

Ułatwienia w nawiązaniu dialogu lekarza z pacjentem

Co ułatwia pacjentom nawiązanie dialogu z lekarzem:

  • jasny, konkretny i zrozumiały przekaz
  • aktywne słuchanie przez lekarza
  • powtarzanie kluczowych informacji
  • okazywanie zrozumienia i akceptacji
  • dialog - wyjaśnianie, pytanie i odpowiadanie
  • empatia
  • unikanie nieszczerości
  • podejście indywidualne
  • zainteresowanie emocjami i psychiką, nie tylko chorobą
  • dawanie racjonalnej nadziei, wsparcie emocjonalne.

 

 

Przekaz zrozumiały dla pacjenta

Forma komunikacji i dobór jasnego słownictwa ma również wpływ na zrozumienie i zapamiętanie przez pacjenta zaleceń lekarza. Wysoki poziom stresu powodują konieczność wielokrotnych powtórzeń lub pisemnego przygotowania rekomendacji. W rozmowie z pacjentem lepiej unikać pytania: „Dlaczego?!”. Ma ono wydźwięk oskarżający, często budzić może negatywne emocje i poczucie winy. Lepiej zadać pytanie: „Co się stało, że…?” – jest ono bardziej przyjazne i wskazuje na prawdziwe zainteresowanie, nie ma charaketuru oskarżającego.

 

 

Pytania otwarte

PYTANIA OTWARTE – ułatwiają komunikację i nawiązanie bliższych, bardziej partnerskich relacji. Warto posługiwać się nimi częściej niż pytaniami zamkniętymi. Pytania otwarte najczęściej zaczynają się od: jak, gdzie, kiedy, który, dlaczego, po co, w jakim celu. Przykładowe pytania otwarte: Dlaczego tak Pani na to patrzy? Jakie są Pani oczekiwania? Jak mogę Pani pomóc? Co jest dla Pani ważne? Są pomocne:

  • w budowaniu relacji
  • w rozpoznaniu i rozwiewaniu obaw i korzyści ważnych z punktu widzenia pacjentów
  • pokazują hierarchię ważności wypowiedzi
  • okazują akceptację
  • ułatwiają zebranie bardziej szczegółowego wywiadu niż pytania zamknięte.

 

 

Pytania zamknięte

PYTANIA ZAMKNIĘTE. Pytania tego typu zwykle rozpoczynają się od słów,„czy”, np.: Są to pytania, na które można odpowiedzieć: tak, nie, nie wiem. Pytania zamknięte są stosowane najczęściej do potwierdzenia przyjętych wcześniej założeń. Czasami mogą sprawiać wrażenie odpytywania, co może wywołać u pacjenta uczucie zakłopotanae i utrudnić nawiązanie pozytywnych więzi.

  • Czy podoba się to Pani?
  • Czy godz. 17:00 odpowiada Pani?
  • Czy jest coś, czego się Pani obawia?

 

 

Inną formą pytania zamkniętego jest pytanie, które generuje krótką, rzeczową odpowiedź np.: Woli Pani to czy to? Które rozwiązanie jest wygodniejsze?

 

 

Sytuacjami, w których pytania zamknięte są wskazane są:

  • prowadzenie wywiadu zdrowotnego, polegającego na zbieraniu konkretnych informacji,
  • potwierdzenie zrozumienia faktów,
  • potwierdzenie zgody na leczenie,
  • gdy lekarz ma do czynienia z osobą zbyt rozmowną lub bardzo małomówną i nadzwyczaj nieśmiałą.

 

 

Utrudnienia w komunikacji lekarza z pacjentem

Warto ograniczyć stosowanie:

  • kilku pytań jednocześnie
  • rozbudowanych pytań, które mogą być trudne do zrozumienia
  • pytań sugerujących odpowiedź lub nasze własne zdanie: "Jest oczywiste, że kwas hialuronowy jest lepszy niż..., prawda?"
  • odpowiadaniu zamiast pacjenta na zadane mu pytanie
  • stosowania pytań, które są jednocześnie atakiem np. "Chyba nie myśli Pani poważnie?", "Zawsze jest Pan taki uparty?", "Co Pan sobie myśli?"
  • pytania o sprawy intymne, polityczne i religijne.

 

 

Planowanie kolejnych wizyt

Przy budowaniu relacji lekarz - pacjent warto jest również pamiętać o zaplanowaniu kolejnych wizyt, aby został zachowany kontekst systematycznej opieki, a w pacjencie - szczególnie w przypadku medycyny estetycznej czy stomatologii - wyrobiona tzw. rutyna pielęgnacyjna.

 

 

Poprawna komunikacja z pacjentem

Cechy poprawnej komunikacji z pacjentem:

  • wiarygodność, życzliwość, nastawienie na dialog
  • indywidualne podejście
  • koncentraja na słuchaniu
  • zgodności zachowań werbalnych i niewerbalnych
  • jasność i prostota przekazu
  • zachęcanie do przekazu zwrotnego
  • nastawienie na zaspakajanie potrzeb pacjenta
  • stosowanie pytań otwartych — które dają możliwość swobodnej wypowiedzi
  • zadawanie pytań dotyczących aspektów psychologicznych, nie tylko somatycznych
  • zachęcanie do wyjaśniania wątpliwości, które pacjent sygnalizuje tylko ogólnikowo
  • umiejętne posługiwanie się ciszą.

 

 

Polecamy

Praktyka lekarza medycyny estetycznej - dotacje unijne - szansa na dofinansowanie inwestycji
Praktyka lekarza medycyny estetycznej - odpowiedzialność prawna lekarza

Praktyka lekarza medycyny estetycznej - fotografia kliniczna

Indywidualny plan terapeutyczny czyli podstawy medycyny estetycznej - lek. med. Marta Tazbir

Praktyka lekarza medycyny estetycznej - kto pyta, nie błądzi