Kwas migdałowy jako popularny składnik peelingów chemicznych

Kwas migdałowy należy do α-hydroksykwasów (AHA). Jest szeroko stosowany w przemyśle kosmetycznym, m.in. do produkcji kremów i toników. Ma właściwości przeciwbakteryjne, nawilżające oraz depigmentacyjne. Posiada także silne właściwości ochronne, zapobiegając fotostarzeniu się skóry. Nie uwrażliwia skóry na działanie promieni słonecznych, w związku z tym może być stosowany w okresie letnim.

 

 

mgr Agata Lebiedowska, Katedra i Zakład Podstawowych Nauk Biomedycznych, Wydział Farmaceutyczny z OML w Sosnowcu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Kierownik Katedry: prof. dr hab. n. med. Barbara Błońska-Fajfrowska

 

Artykuł opublikowany dzięki uprzejmości dwumiesięcznika www.aesthetica.com.pl

 

Peelingi

Peeling wykonuje się, aby pozbyć się powierzchownych zmian chorobowych bądź defektów kosmetycznych. Dochodzi do częściowego lub całkowitego usunięcia warstwy rogowej naskórka. Po wykonaniu peelingu skóra jest gładka, miękka i wrażliwsza na oddziaływanie zewnętrznych czynników mechanicznych, termicznych i chemicznych. Peelingi znane były już w XIX wieku. Pierwszy zabieg złuszczania przeprowadził P.G. Unna, niemiecki dermatolog, używając 50-proc. pasty rezorcynowej i kwasu trójchlorooctowego (TCA). Obecnie specjaliści mają do dyspozycji szeroki asortyment preparatów przeznaczonych do złuszczania chemicznego1.

 

 

Podział peelingów

Peelingi możemy klasyfikować w oparciu o zastosowaną metodę złuszczania, rodzaj użytego środka chemicznego do złuszczania i w zależności od głębokości, do jakiej penetruje środek złuszczający.

 

W zależności od zastosowanej metody złuszczania peelingi dzielimy na:

  • peeling mechaniczny (peeling-scrub) z zastosowaniem substancji ścierających lub aparatów złuszczających,
  • peeling chemiczny polegający na zastosowaniu związków chemicznych o właściwościach złuszczających,
  • peeling fizyczny z zastosowaniem lasera, zamrażania ciekłym azotem, podtlenkiem azotu, suchym lodem,
  • peeling skojarzony polegający na łączonym zastosowaniu metod chemicznych i fizycznych lub mechanicznych i chemicznych.

 

Z kolei w zależności od głębokości, do jakiej penetruje środek złuszczający, wyróżniamy:

  • peelingi powierzchowne (penetracja ok. 0,06 mm),
  • peelingi średnio głębokie (do ok. 0,45 mm),
  • peelingi głębokie (głębokość złuszczania ok. 0,6 mm)1.

 

 

Kwas migdałowy

Kwas migdałowy należy do peelingów chemicznych, które stosuje się od wielu lat. Oprócz swoich właściwości złuszczających, zastosowanie peelingu prowadzi do przebudowy włókien kolagenu i elastyny oraz glikozaminoglikanów, co ma istotne znaczenie np. w terapii blizn. Po jego aplikacji spada zawartość melaniny, a jej dystrybucja w skórze staje się bardziej homogenna. Kwas migdałowy poprawia koloryt skóry i redukuje przebarwienia2. Ponadto peelingi chemiczne z hydroksykwasami oraz w metodach skojarzonych stanowią podstawowe postępowanie w terapii anty-aging.

 

 

Hydroksykwasy

W kosmetologii wykorzystywane są kwasy α-hydroksylowe (alpha-hydroxyacid– AHA),  β-hydroksylowe (beta-hydroxyacid– BHA) i polihydroksylowe (polyhydroxyacids – PHA). Alfa-hydroksykwasy to związki organiczne występujące powszechnie w przyrodzie. Są otrzymywane z produktów naturalnych, m.in. z trzciny cukrowej, mleka oraz owoców. Mogą być również syntetyzowane metodami chemicznymi3,4. Zalicza się do nich m.in. kwas migdałowy i kwasy: glikolowy, mlekowy, pirogronowy, azelainowy, maleinowy, winowy, cytrynowy czy szczawiowy. Z uwagi na swoje właściwości farmakologiczne hydroksykwasy są wykorzystywane zarówno w leczeniu, jak i wspomaganiu leczenia trądziku pospolitego, łojotokowego zapalenia skóry oraz innych chorób skóry3,5. W zależności od rodzaju kwasu, jego stężenia, pH, typu podłoża i wskazań do leczenia związki te wykazują wiele różnych zalet.

 

 

Zastosowanie

Miejscowo stosowane preparaty kosmetyczne zawierające małe stężenia AHA zmniejszają grubość warstwy rogowej poprzez osłabienie przylegania korneocytów. Im wyższe stężenia AHA i niższe pH podłoża, tym silniejszy efekt złuszczający. Działanie keratolityczne AHA wykorzystywane jest w wielu różnych chorobach i zaburzeniach kosmetycznych, np. w suchej skórze, modzelach, rogowaceniu mieszkowym, rogowaceniu słonecznym, brodawkach łojotokowych, trądziku i hiperpigmentacjach. Powszechnie wykorzystuje się hydroksykwasy w kosmeceutykach w celu poprawy funkcjonowania bariery naskórkowej, nawilżania naskórka, wygładzenia jego powierzchni oraz jako substancje o działaniu rozjaśniającym. Często hydroksykwasy stosuje się w połączeniu z innymi związkami aktywnymi, np. retinolem lub estradiolem6.

 

 

Efekty uboczne

Mimo iż zastosowanie hydroksykwasów przynosi wiele korzyści, ich użycie jest w pewnym stopniu ograniczone z powodu działań ubocznych, które mogą towarzyszyć zabiegom. Należą do nich podrażnienie skóry, objawiające się np. zaczerwienieniem, pieczeniem, swędzeniem itp. Efekty uboczne działania AHA są wynikiem ich właściwości chemicznych. W warunkach naturalnych pH skóry jest wyższe niż pH -hydroksykwasów. W związku z tym AHA powoduje nadwrażliwości na promienie UV. Może być stosowany u osób z wysokim fototypem bez wystąpienia ryzyka przebarwień. Zaleca się stosowanie peelingu migdałowego z innymi, bardziej inwazyjnymi peelingami chemicznymi bądź mikrodermabrazją. Zabiegi można powtarzać w odstępach kilkutygodniowych8,9.

 

 

Efekty działania

Skuteczność działania kwasu migdałowego potwierdziły badania Kani i Pierzchały10, w których dokonano oceny efektu zastosowania peelingu migdałowego w leczeniu nadmiernego łojotoku i trądziku pospolitego skóry twarzy. Badanie zostało przeprowadzone na grupie 30 osób, w tym 8 mężczyzn i 22 kobiet. Zabieg wykonano 3 razy w odstępie 2-tygodniowym. Podsumowując obserwacje efektów leczenia całej grupy pacjentów, stwierdzono znaczny spadek ilości zmian zapalnych oraz zmniejszenie wydzielania łoju, w szczególności u osób dotkniętych niewielkim łojotokiem. W pierwszym okresie było to najprawdopodobniej spowodowane przeciwzapalnym działaniem kwasu migdałowego. W zależności od liczby kolejnych zabiegów, a niezależnie od płci, stwierdzono dalsze cofanie się ilości zmian zapalnych oraz ograniczenie łojotoku10.

 

 

Zwiększenie skuteczności

Często stosuje się połączenie kwasu migdałowego z kwasem salicylowym. Garg i wsp.2 porównali skuteczność 35-proc. kwasu glikolowego (GA) z 20-proc. kwasem salicylowym w kombinacji z 10-proc. kwasem migdałowym (SMPs). Dzięki takiej kombinacji uzyskuje się lepsze właściwości kwasów AHA i BHA. Kwas salicylowy jest lipofilowy, dlatego szybciej penetruje trądzikowe zmiany zapalne. Natomiast kwas migdałowy ma największą cząsteczkę, penetruje wolno i jest idealny dla skóry wrażliwej. Połączenie tych dwóch kwasów okazało się skuteczne w walce z trądzikiem i w minimalizacji jego następstw. SMPs okazał się skuteczniejszy dla większości zapalnych zmian trądzikowych i przebarwień po trądziku od kwasu glikolowego2.

 

 

Polecane artykuły:

 

 

Zapraszamy na kolejne szkolenia i zabiegi w OLLIE

 

 

Piśmiennictwo:

  • 1Roguś-Skorupska D., Chodorowska G.: Peelingi w dermatologii. Nowa Medycyna 2005;
  • 2Garg V.K., Sinha S., Sarkar R.: Glycolic Acid Peels Versus Salicylic-Mandelic Acid Peels in Active Acne Vulgaris and Post-Acne Scarring and Hyperpigmentation: A Comparative Study. Dermatol Surg 2009; 35: 59-65.
  • 3Marczyk B., Mucha P., Rotsztejn H.: Działanie peelingów chemicznych najczęściej stosowanych w trądziku pospolitym. Dermatologia Kliniczna 2012; 14(4): 183-187.
  • 4Van Scott E.J., Ditre Ch.M., Yu R.J.: Alphahydroxy-acids: therapeutic potentials. Can J Der ma tol 1989; 5: 108-112.
  • 5Van Scott E.J., Ditre Ch.M., Yu R.J.: Alpha-hydroxyacids in the treatment of signs of photoaging. Clin Dermatol 1996; 14: 217-226
  • 6Wojnowska D.: Kosmeceutyki w pielęgnacji skóry kobiet w okresie menopauzalnym. Przegląd Menopauzalny 2011; 4: 338-342.
  • 7Green B.A., Yu R.J., Van Scott E.J.: Clinical and cosmeceutical uses of hydroxyacids. Clin Dermatol 2009; 5: 495-501.
  • 8Adamski Z., Kaszuba A.: Dermatologia dla kosmetologów. Wrocław 2010: Elsevier Urban & Partner.
  • 9Noszczyk M.: Kosmetologia pielęgnacyjna i lekarska. Warszawa 2010: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
  • 10Kania J., Pierz chała E.: Zastosowanie peelingu migdałowego w leczeniu nadmiernego łojotoku i trądziku pospolitego skóry twarzy. Dermatol Estetyczna 2009; 11: 35-53.