Nadwagę ma już trzech na pięciu dorosłych Polaków, a co czwarty jest otyły. Jednak problem ten dostrzega tylko 39 procent naszych rodaków i jedynie co trzecia osoba uprawia aktywność fizyczną. Z szacunków Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że już za 5 lat otyłość będzie dotyczyć jednej trzeciej społeczeństwa – w 2025 roku otyłych będzie już 26 procent kobiet i 30 procent mężczyzn.
Otyłość – dawniej i dziś
Otyłość towarzyszy człowiekowi od najdawniejszych czasów, o czym świadczą historyczne dowody zarówno w piśmiennictwie lekarskim, jak też w dziełach uznanych historyków i filozofów. Początkowo otyłość była wyznacznikiem zdrowia i wysokiej pozycji społecznej; obecnie uznaje się ją za chorobę cywilizacyjną, która stanowi jedno z największych zagrożeń dla zdrowia. Otyłość jest istotnym problemem zdrowotnym, społecznym i ekonomicznym, który dotyczy coraz większej liczby osób na całym świecie . Blisko 2 mld ludzi ma nadwagę, co roku z powodu otyłości umiera około 3 mln osób. W ciągu ostatnich 40 lat populacja otyłych ludzi zwiększyła się blisko trzykrotnie.
Polacy ważą coraz więcej
Z nadmiarem zbędnych kilogramów zmaga się coraz więcej Polaków. Jak twierdzi dr Janusz Dobosz, autor i kierownik Narodowego Centrum Kondycji Fizycznej AWF w Warszawie (projekt współtworzony ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka), z prowadzonych w Polsce badań wynika, że nadwaga i otyłość występuje u 40 proc. osób w wieku 25–29 lat, 55 proc. osób w wieku 35–39 lat i ponad 65 proc. osób powyżej 50. roku życia . Wg raportu OECD „Ciężkie obciążenie otyłością – Ekonomia zapobiegania” Polska na tle innych krajów nie wypada dobrze. W 1976 roku tylko 10 proc. Polaków miało wskaźnik BMI powyżej 30, co oznacza otyłość. W 2016 roku problem ten dotyczył już 25 procent naszego społeczeństwa.
Przyczyny otyłości Polaków
Od lat przyczyny otyłości są te same – niewłaściwa dieta, nieregularne posiłki i brak aktywności fizycznej. Polacy lubią dania typu fast food i wysoko słodzone napoje, chętnie też sięgają po kaloryczne przekąski, takie jak chipsy czy słodycze, co nie sprzyja utrzymaniu właściwej masy ciała i szczupłej sylwetki. Coraz szybsze tempo życia powoduje przewlekły stres, z którym niektórzy radzą sobie, objadając się słodyczami. Spacery na świeżym powietrzu przegrywają w starciu z telefonem komórkowym, komputerem lub telewizorem.
Otyłość to problemy ze zdrowiem
Z otyłością wiąże się nie tylko uczucie dyskomfortu z powodu nadmiaru zbędnych kilogramów, ale także szereg bardzo poważnych chorób, głównie cukrzyca (co roku w Polsce zapada na nią ponad 400 tys. osób). Otyłość jest przyczyną wielu innych dolegliwości, takich jak: bezdech senny, choroby układu krążenia (np. nadciśnienie tętnicze), choroby pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, niealkoholowe stłuszczeniowe choroby wątroby. Może również powodować choroby: kości, ścięgien, mięśni, tkanki łącznej i skóry, a nawet demencję i niektóre nowotwory, np. jelita grubego. Wyjątkowo duża otyłość, tzw. otyłość olbrzymia, może doprowadzić do niepełnosprawności.
Otyłość – gwóźdź do trumny
W ciągu ostatniego dziesięciolecia znacząco wzrosło w Polsce spożycie cukru – przeciętny Polak spożywa rocznie o blisko 11,8 kg więcej cukru przetworzonego niż 10 lat temu. Przyczyną prawie 1400 zgonów rocznie jest nadmierne spożycie napojów słodzonych cukrem i wynikające z tego faktu choroby. Wzrost spożycia cukru jest dynamiczny – można go zaobserwować na podstawie wyników sprzedaży napojów energetycznych, izotonicznych i gazowanych, innych niż woda. Osoby, których zgon może mieć związek z konsekwencjami spożywania słodzonych napojów, żyją przeciętnie o 15 lat krócej niż osoby w jej wieku.
Polacy będą żyć krócej
Autorzy raportu OECD ostrzegają, że z powodu otyłości i nadwagi ludzie będą krócej żyć – problem ten dotyczy także Polaków. W ciągu najbliższych 30 lat oczekiwana średnia długość życia Polsce może spaść nawet o blisko 4 lata (w 2017 roku średnia długość życia wynosiła 77,9 lat). Z raportu OECD wynika, że spośród 52 krajów, których raport dotyczy, gorzej niż w Polsce będzie tylko w Meksyku, gdzie przewidywana długość życia skróci się o 4,2 lata. Tuż przed Polską znajdują się takie kraje, jak: Węgry, Rosja i Stany Zjednoczone.
Otyłość słono kosztuje
Epidemia otyłości wśród Polaków to problem zarówno zdrowotny, jak też gospodarczy. Na leczenie chorób wynikających z otyłości kraje objęte badaniem OECD przeznaczają 8,4 proc.wydatków służby zdrowia na mieszkańca rocznie, co daje kwotę 211 dolarów. Polska zajmuje jedno z ostatnich miejsc w rankingu – gorzej niż u nas jest tylko w sześciu państwach na 46 badanych krajów. W ciągu najbliższych 30 lat Polska straci na chorobach wywołanych przez otyłość 4,1 proc. PKB, czyli o 0,14 proc. PKB rocznie (prawie 3 mld zł). Za leczenie chorób związanych z otyłością każdy z 16,5 mln pracujących Polaków płaci 182 zł rocznie.
Polecane artykuły:
- Gabinet medyczny w dobie kryzysu
- Komunikacja lekarza z pacjentami w dobie kryzysu
- Tłuszcz pod kontrolą lekarzy – wywiad z prezes OLLIE