Bezpieczna medycyna estetyczna – higiena, antyseptyka i sterylność

Podczas zabiegów medycyny estetycznej często dochodzi do naruszenia ciągłości skóry. Bezpieczne wykonanie zabiegu i ograniczenie ryzyka zakażenia gwarantują odpowiednio dobrane artykuły jednorazowego użytku i konsekwentnie realizowany program dotyczący higieny, antyseptyki i sterylności. Dzięki zachowaniu zasad higieny – przed zabiegiem, w trakcie i po nim – zapobiegamy powstaniu stanu zapalnego wywołanego przez bakterie i wirusy, które łatwo przenikają przez uszkodzoną skórę.

Czystość i higiena podstawą bezpieczeństwa

Wykonywanie różnorodnych zabiegów medycznych z naruszeniem ciągłości powłok skórnych i duża rotacja pacjentów zwiększają ryzyko zakażenia drobnoustrojami chorobotwórczymi, na które narażeni są zarówno klienci, jak i personel gabinetu medycyny estetycznej. Najważniejsza bariera obronna w postaci naskórka (a zwłaszcza jego rogowa warstwa) chroni przed wniknięciem drobnoustrojów do organizmu. Jednak drobnoustroje mogą być przenoszone na kilka sposobów – drogą kontaktową (kontakt skóry z bielizną zabiegową, odzieżą, narzędziami lub stosowanymi preparatami), drogą kropelkową lub poprzez cząstki pyłu. Pracownicy gabinetów medycyny estetycznej muszą przestrzegać zasad higieny i zachowywać czystość, aby dbać o bezpieczeństwo – nie tylko pacjentów, ale też swoje własne¹.

Priorytet – bezpieczna medycyna estetyczna

Gabinet medycyny estetycznej to miejsce, w którym rozwija się mnóstwo drobnoustrojów. Bez działań mających na celu ich unieszkodliwienie mogłoby dojść podczas zabiegów medycznych do zakażeń przenoszonych drogą kropelkową, kontaktową lub wszczepienną. Aby gabinet był bezpieczny, personel musi stosować wiele procedur, które mają za zadanie zadbać o zdrowie pacjenta, np. dezynfekcję, sterylizację oraz właściwe przechowywanie materiałów i wysterylizowanych narzędzi.

Zminimalizowanie ryzyka infekcji

Właściwe postępowanie z preparatami i narzędziami stosowanymi w medycynie estetycznej pozwala skutecznie zminimalizować ryzyko infekcji. Przykładowo zabiegi medyczne w Centrum Szkoleniowym OLLIE gwarantują pacjentom bezpieczeństwo, ponieważ przestrzegane są m.in. takie zasady, jak:

sterylizacja narzędzi w autoklawie (np. nożyczki chirurgiczne, peany – kleszczyki naczyniowe, pincety, części lasera stosowane w ginekologii estetycznej)
noszenie fartuchów ochronnych przez wykładowców i lekarzy biorących udział w szkoleniach
wykonywanie zabiegów związanych z naruszeniem ciągłości tkanek, takich jak np. labioplastyka i lipotransfer w sterylnych rękawiczkach i fartuchach
zakładanie jednorazowych rękawiczek przez lekarzy przed każdym zabiegiem
używanie igieł i kaniul jednorazowego użytku; stosowanie sterylnych i jednorazowych tamponów, wacików, gazików itp.
wykorzystywanie sterylnego obłożenia podczas zabiegów z nićmi liftingującymi
dezynfekcja twarzy i ciała pacjenta przy użyciu odpowiednich preparatów (Skinsept lub Octenisept)
niedzielenie kwasu hialuronowego pomiędzy różnych pacjentów – każda ampułkostrzykawka jest zużywana przez jedną osobę
dobieranie toksyny botulinowej z większej butelki za pomocą nowej igły i nowej strzykawki
utylizacja odpadów medycznych zgodnie z przepisami i regulacjami prawnymi.

Profesjonalizm w każdym calu

Niezwykle ważne jest przestrzeganie zasad higieny, czyli używanie jednorazowego sprzętu i rękawiczek, noszenie fartuchów ochronnych, które można dezynfekować i prać w temperaturze co najmniej 60°C, jak też dokładne mycie dłoni przed każdym zabiegiem. Spełnianie powyższych standardów oznacza profesjonalne podejście do pacjentów, które polega na zapewnieniu im bezpieczeństwa, zachowaniu wysokiego poziomu higieny i utrzymaniu wysokiego standardu czystości mikrobiologicznej podczas wykonywania zabiegów medycznych, jakimi są zabiegi z zakresu medycyny estetycznej².

Znaczenie dezynfekcji

Dezynfekcja (odkażanie) dotyczy zarówno przedmiotów i powierzchni użytkowych, jak też ludzkiego organizmu. Może być wykonywa przy użyciu metod fizycznych i chemicznych. Proces ten polega na zredukowaniu liczby drobnoustrojów (pleśni i innych szkodliwych grzybów, bakterii, wirusów) do bezpiecznego dla człowieka poziomu poprzez zniszczenie form wegetatywnych mikroorganizmów. Dezynfekcja jest dużo silniejsza od antyseptyki, ponieważ preparaty stosowane do antyseptyki nie mogą uszkadzać przemywanej skóry lub rany.

Sterylnie, czyli jałowo

Sterylizacja i dezynfekcja odgrywają ważną rolę w zapobieganiu szerzenia się drobnoustrojów chorobotwórczych. Sterylizacja, czyli wyjaławianie, to jednostkowy proces technologiczny, podczas którego niszczone są wszystkie drobnoustroje (bakterie, wirusy, grzyby), ich formy przetrwalnikowe (wegetatywne) i zarodniki. Można dokonać tego mechanicznie, fizycznie lub chemicznie; w gabinetach medycyny estetycznej najczęściej korzysta się z metod fizycznych w postaci bardzo wysokich temperatur (np. w sterylizatorze 160–200°C, a w autoklawie – 108–134°C). Rzadziej stosuje się gaz, promienie nadfioletowe UV lub promienie jonizujące. Prawidłowo wykonana sterylizacja gwarantuje, że urządzenia lub narzędzia są biologicznie czyste³.

Zasady wyjaławiania

Prawidłowo wysterylizowany materiał jest jałowy, co oznacza, że nie zawiera żadnych żywych drobnoustrojów (w tym wirusów), ani ich form przetrwalnikowych. Zgodnie z prawem wszystkie narzędzia, których używanie wiąże się z niebezpieczeństwem naruszenia ciągłości tkanek oraz kontaktem z krwią lub innymi wydzielinami, muszą wcześniej być poddane sterylizacji⁴. Dobra praktyka nakazuje, aby sterylnie pakowane narzędzia, preparaty i inne materiały były otwierane w obecności pacjenta.

Aseptyka – zapobieganie zakażeniom

Aseptyka obejmuje działania, których celem jest zniszczenie bakterii lub innych mikroorganizmów z pola zabiegowego i niedopuszczenie do powstania i rozwoju zakażenia wszelkich ran. Polegają one na dążeniu do jałowości (sterylności) nie tylko pomieszczeń, ale także narzędzi, materiałów opatrunkowych i innych przedmiotów mających kontakt z uszkodzoną skórą. W ramach aseptyki stosowane są różnego rodzaju preparaty chemiczne, które niszczą strukturę bakterii, uszkadzają ich metabolizm i likwidują zarodniki⁵. Do działań aseptycznych zalicza się m.in. dokładne mycie i dezynfekowanie dłoni, korzystanie z wyjałowionych rękawiczek, narzędzi oraz odpowiednie przygotowanie gabinetu medycyny estetycznej.

Działania odkażające – antyseptyka

Antyseptyka (gr. anti – przeciw, sepsis – gnicie) to każde działanie, którego celem jest odkażenie i wyjałowienie przestrzeni, instrumentów medycznych lub opatrunków, a także ran i części ciała człowieka, np. rąk czy twarzy. Działania antyseptyczne polegają na zabiciu lub unieszkodliwieniu wszelkich drobnoustrojów, tj. bakterii, wirusów i grzybów, dzięki czemu można uniknąć zakażenia. Obecnie stosowane są różne metody – chemiczne, fizyczne lub mieszane (połączenie sposobów chemicznych z fizycznymi)⁶.

Do zakażenia jeden krok

Używanie ostrych narzędzi mających styczność z krwią i płynami ustrojowymi, a także niedokładne lub nieodpowiednie ich czyszczenie mogą doprowadzić do zakażenia wirusem HIV, wirusem zapalenia wątroby HBV lub HCV. Brak antyseptyki może spowodować niebezpieczne powikłania czy stany chorobowe. Z tego względu w gabinecie medycyny estetycznej metody antyseptyczne muszą być powszechnie stosowane, a zasady higieny bezwzględnie przestrzegane⁷.

Polecane artykuły:

Zapraszamy modelki na zabiegi podczas szkolenia dla lekarzy w OLLIE.

Źródła:

¹http://www.marekwasiluk.pl/sterylizacja-dezynfekcja/, dostęp w dn. 01.05.2018 r.
²http://www.pkik24.pl/index.php?option=com_k2&view=item&id=2557:antyseptyka-w-gabinetach-kosmetycznychmedycyny-estetycznej-i-spa&Itemid=282&tmpl=component&print=1, dostęp w dn. 01.05.2018 r.
³http://www.marekwasiluk.pl/sterylizacja-dezynfekcja/, dostęp w dn. 01.05.2018 r.
⁴http://www.marekwasiluk.pl/sterylizacja-dezynfekcja/, dostęp w dn. 01.05.2018 r.
⁵http://www.pkik24.pl/index.php?option=com_k2&view=item&id=2557:antyseptyka-w-gabinetach-kosmetycznychmedycyny-estetycznej-i-spa&Itemid=282&tmpl=component&print=1, dostęp w dn. 01.05.2018 r.
⁶https://zdrowie.tvn.pl/a/co-to-jest-antyseptyka-na-czym-polega-i-co-ja-odroznia-od-aseptyki, dostęp w dn. 01.05.2018 r.
⁷https://zdrowie.tvn.pl/a/co-to-jest-antyseptyka-na-czym-polega-i-co-ja-odroznia-od-aseptyki, dostęp w dn. 01.05.2018 r.